Materialiteitsanalyse: verplicht vinkje of kans?

Materialiteitsanalyse: verplicht vinkje of kans?

Materialiteitsanalyse: verplicht vinkje of kans? Steeds meer organisaties nemen een materialiteitsanalyse op in hun ESG-strategie. Dat is positief, want dit kan heel waardevol zijn. In de praktijk echter levert de analyse vaak te weinig op. En dat is zonde, vooral omdat het voorkomen kan worden. Wij leggen uit hoe bedrijven profiteren van een (goed uitgevoerde) materialiteitsanalyse, en op welke valkuilen zij moeten letten.

Waarom deze analyse? 

Wie kent het niet: een bomvolle agenda en meer taken dan er tijd in je week zit. In ons dagelijkse leven prioriteren we continu en strepen we taken weg die niet belangrijk genoeg zijn. Bij het verduurzamen van je organisatie is het eigenlijk net zo: zonder focus kom je nergens.

Een materialiteitsanalyse is bedoeld om focus aan te brengen op het gebied van verduurzaming. Het helpt bepalen welke thema's op het gebied van duurzaamheid de hoogste prioriteit (zouden moeten) hebben en vormt daarmee waardevolle input voor de verduurzamingsstrategie van je organisatie.

Een materialiteitsanalyse is een methodiek om inzichtelijk te maken welke duurzaamheidsthema’s belangrijk zijn voor de eigen organisatie en welke invloed de organisatie heeft op deze onderwerpen. De output van de analyse is een matrix. Op de assen van de grafiek staan het belang dat de interne en externe stakeholders hechten aan het thema (verticaal) en de impact die de organisatie kan uitvoeren op dit thema (horizontaal). Elke bol representeert een aan duurzaamheid gerelateerd thema. Optioneel is het categoriseren van onderwerpen, bijvoorbeeld door middel van kleuren.

Helaas bestaan er veel verschillende percepties over wat een materialiteitsanalyse nu precies inhoudt. Hierdoor wordt de analyse vaak verkeerd uitgevoerd.

Twee typische valkuilen:

1.  Bij de vraag wat materieel of belangrijk is, wordt vooral gekeken naar de omvang van de CO2 voetafdruk. Met andere woorden, de neiging bestaat om blind te staren op emissie: zogenaamde Carbon Tunnel Vision ligt op de loer.

2.  Het resultaat van de analyse wordt samengevat in een matrix. De fout van veel organisaties is deze output centraal te stellen, terwijl de weg ernaar toe (analyse, inclusief dialoog met stakeholders) minstens zo belangrijk is. Hiermee verwordt de materialiteitsanalyse tot een vinkje om af te tikken, een eenmalige exercitie om te voldoen aan de rapportage eisen.

Waar de eerste valkuil het risico heeft dat veel andere relevante onderwerpen (zoals het sociale, maatschappelijke en financiële) worden vergeten, leidt de tweede valkuil ertoe dat het doen van de analyse (het proces) wordt onderschat. Een gemiste kans, want juist het proces naar een materialiteitsmatrix kan veel extra waarde opleveren, namelijk een betrokken intern en extern stakeholderveld.

Waarom is het belangrijk om je stakeholders te betrekken? 

Veranderen doe je niet alleen, je hebt je stakeholders nodig om te verduurzamen. Door hen te betrekken bij een materialiteitsanalyse verschaf je helderheid over jouw duurzaamheidsstrategie en doelen, èn over de verwachtingen die je van je samenwerkingspartners hebt om deze doelen te realiseren. Zie de materialiteitsanalyse als een kans om in (continue) dialoog te gaan om samen te kijken hoe jullie kunnen verduurzamen.

Het is van belang om te weten hoe stakeholders jouw organisatie zien op het gebied van duurzaamheid. Deze kennis kan enerzijds nieuwe inzichten opleveren op de mogelijke rol van je organisatie in de maatschappij waar je zelf nog niet aan had gedacht. Anderzijds stelt het je in staat om foutieve percepties van stakeholders te weerleggen.

Het is een kans om je als organisatie richting stakeholders te positioneren op het gebied van duurzaamheid en je te onderscheiden van concurrenten. Zie ook de link naar de blog die we schreven over greenwashing vs promotie.

Ons advies

Focus is nodig om je prestaties te verbeteren en een materialiteitsanalyse is een handig middel om die focus aan te brengen op duurzaamheidsonderwerpen. Maar wees je bewust van de valkuilen wanneer je aan de slag gaat met een materialiteitsanalyse. Staar je niet blind op emissies en zie het als een kans om met medewerkers, leveranciers, klanten en andere samenwerkingspartners in gesprek te gaan. Verduurzamen doe je samen!


Over de schrijver
Binnen Kirkman Company ben ik werkzaam bij de practice Public Private Ecosystems. Waar maatschappelijke vraagstukken zijn, zien wij kansen om deze op een innovatieve wijze echt aan te pakken. Dat doen wij door partijen te mobiliseren en hun competenties om te zetten in succesvolle samenwerkingsverbanden. Vanuit een gemeenschappelijk belang en op een ondernemende manier. Wij helpen publieke partijen die de markt willen betrekken bij het oplossen van publieke vraagstukken. Wij creëren met marktpartijen ondernemende kansen met publieke vraagstukken. Wij bouwen succesvolle publiek-private ecosystemen vanuit diversiteit. Wij helpen bij het creëren van het vehikel (juridisch, financieel en fiscaal) en staan aan de lat voor het realiseren van succes.
Reactie plaatsen